العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
704
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
مجتهد باشد بلكه شهادت و اقرار را مىشنود و واقعه را به عرض قاضى مىرساند و قاضى خود حكم مىكند و امين در حقيقت تبليغ حكم قاضى مىكند نه انشاء حكم از خود . فصل دويم آداب و احكام حكم بايد قاضى با دو طرف دعوى در كلام و سلام و مكان به يكسان رفتار كند و سوى هر دو يكسان نگردد بيشتر روى به جانب يكى نداشته باشد و بايد به سخن هر دو گوش فرا دارد و حكم عدل نمايد و جائز است مسلمان را بنشاند و كافر بايستد يا مسلمان را بالا تر نشاند و سخن در دهان طرف نگذارد و راه مخاصمه نياموزد و هر گاه يكى زودتر زبان به كلام گشود بگذارد تا دعوى خود تمام كند آنگاه بدعوى ديگر رسد و اگر هر دو با هم سخن آغاز كنند نخست از آن شنود كه بر دست راست طرف ديگر دعوى است .